Perde Ölçüsü Nasıl Alınır?

Perdeci "ölçüyü siz mi alacaksınız?" diye sorduğunda çoğu insan tereddüt eder ve haklıdır. Perde ölçüsü, evde alınan ölçüler arasında yanlış olduğunda geri dönüşü en zor olanıdır. Koltuk büyük gelirse iade edersiniz, halı küçük gelirse değiştirirsiniz; ama kesilip dikilmiş, kurşunu takılmış bir perde 8 cm kısa geldiyse elinizde kalır.

İyi haber: ölçüm işlemi kısa. Kötü haber: hangi mesafeyi ölçeceğinizi bilmiyorsanız işlem hiç yardımcı olmuyor.

Ölçülen şey pencere değil

Bu tek cümle ölçü hatalarının çoğunu ortadan kaldırıyor. Perdenin genişliği pencereye değil, kornişin ya da rustik borunun uzunluğuna bağlıdır.

Nedeni basit: perde açıldığında camın önünü kapatmaması gerekir. Bunun için korniş pencere kasasının her iki yanından dışarı taşar. Yaygın pratik her bir yandan 10-30 cm arası bir taşma. 160 cm'lik bir pencereye takılan korniş bu durumda 180 ile 220 cm arasında bir yerde oluyor ve perdenin genişlik hesabı o rakam üzerinden kuruluyor.

Aynı mantık yükseklikte de geçerli. Korniş pencere üstünden 10-20 cm yukarı, mümkünse tavana yakın monte edilir; bu, tavanı olduğundan yüksek gösteren en ucuz müdahaledir. Ölçüyü kornişten aldığınıza göre perdenin boyu da o yüksek noktadan başlar.

Bu yüzden ölçüden önce korniş kararının verilmiş olması gerekiyor. Sistemi henüz seçmediyseniz korniş mi rustik mi rehberine bir uğrayın, sonra geri dönün.

Genişlik: rayı ölçün, topuzları sayıya katmayın

Kornişte ray boyunca uçtan uca ölçün. Rustikte borunun topuz (finial) kısımlarını ölçüye katmayın — perde topuzun üstünden geçmez, ona kadar gelir. Topuzlar bazen tek başına 5-10 cm ekliyor ve bu fark doğrudan yanlış metraja dönüşüyor.

Korniş çift kanallıysa, yani tül ve fon aynı sistemden yürüyecekse, iki kanalın uzunluğu genelde aynıdır ama iki perde aynı genişlikte olmaz. Dıştaki fon perde, içteki tülün üzerini örtecek şekilde birkaç santim daha geniş çalışır.

Bu ölçüyü aldıktan sonra elinizde bir "bitmiş perde genişliği" oluyor. Kaç metre kumaş alacağınız ise bu rakamla pile oranının çarpımı. İkisini el yordamıyla çarpmak yerine perde ölçüsü ve metraj hesaplama aracını kullanabilirsiniz; oranların ne anlama geldiği pile oranı rehberinde.

Boy: üç ölçü alın, en kısasını kullanın

Metreyi kornişin askı halkasının alt hizasından zemine indirin. Sonra aynı ölçümü pencerenin sol ucunda, ortasında ve sağ ucunda tekrarlayın.

Üç rakam çıkacak ve büyük ihtimalle birbirini tutmayacak. Türkiye'deki apartman dairelerinde, özellikle 2000 öncesi yapılarda, şap zemin nadiren tam terazidedir; 1-3 cm fark normaldir. Perdeyi en uzun ölçüye göre diktirirseniz kısa kalan tarafta perde yerde toplanır ve süpürülür. En kısa ölçüyü esas alın; fazlalık göze batmaz, eksik batar.

Nereye kadar ineceği ayrı bir karar:

Zeminden ~1 cm yukarıda bitmesi en temiz ve en yaygın tercih. Perde yere değmediği için tozlanmaz, süpürgeyle takılmaz, alt kenar düz durur.

Yerde birkaç santim toplanması (2,5-7,5 cm fazladan boy) daha yumuşak, daha "ağır kumaş" hissi veren bir görüntü. Yatak odası ve az geçilen pencerelerde çalışıyor. Salonda balkon kapısının önünde tercih edilmemesi gerekiyor, çünkü her geçişte ayakla itilecek.

Yoğun geçiş varsa 2-3 cm boşluk bırakmak makul. Balkon kapısı, çocuk, evcil hayvan, robot süpürge — hepsi bu yönde ipucu.

Pencere altı bitiş ise radyatörün pencere altında olduğu ve peteği kapatmanın istenmediği durumlarda seçiliyor; bu durumda perde pencere kasasının 10-15 cm altında biter.

Hesaba katılması gereken engeller

Zeminle korniş arasındaki mesafe düz bir hat değil. Aradaki her şey ölçüyü kısaltıyor.

Kalorifer peteği pencerenin altındaysa ve perde peteğin önünden inecekse, perdenin peteğe sürtmemesi için birkaç santim pay bırakmak gerekiyor — bu pratik bir editoryal çıkarım, ölçülü bir standart değil. Peteğin önünü tamamen kapatan uzun perde ayrıca ısınmayı da düşürüyor; sıcak hava perdeyle cam arasında sıkışıp kalıyor.

Halı serilecekse ve halı perdenin altına kadar geliyorsa, halının kalınlığı kadar ölçü kaybediyorsunuz. Salonda 2 cm kalınlığında bir halı, "1 cm boşluk" hedefini "1 cm sürtünme"ye çeviriyor. Halı ölçüsünü ve kalınlığını henüz belirlemediyseniz halı ölçüsü nasıl seçilir rehberine bakıp iki ölçüyü birlikte planlamak daha güvenli.

Balkon kapısı eşiği, pencere altındaki kablo kanalı, süpürgelik kalınlığı — hepsi aynı listede. Ölçüyü alırken metreyi zemine değil, perdenin gerçekten ineceği yüzeye dayayın.

Çift kanallı kornişte iki ayrı ölçü var

Salonda tül ve fon aynı kornişin iki kanalından yürüyorsa ölçü tek değil iki tane.

Boyda fark küçük ama gerçek: iç kanaldaki tül, dış kanaldaki fondan 1-2 cm kısa kalmalı. Aynı boyda diktirildiklerinde tül fonun altından görünüyor ve alt kenarda iki farklı kumaşın çizgisi belli oluyor. Perdeciler bunu genelde kendiliğinden yapıyor ama ölçüyü siz veriyorsanız belirtmeniz gerekiyor. (Bu pay editoryal bir çıkarım; kumaşın ağırlığına göre değişiyor.)

Genişlikte ise fon perdenin tülü örtmesi isteniyor. İki kanalın uzunluğu aynı olsa da dıştaki perde birkaç santim daha geniş çalışıyor; kapatıldığında ortada tülün göründüğü bir aralık kalmıyor.

Kanallar arasındaki mesafe de bir ölçü. Dar kanallı bir kornişte kalın bir fon iç kanaldaki tüle sürtüyor ve iki perde birlikte hareket etmeye başlıyor. Korniş alırken kanal arası boşluğu, asacağınız fonun kalınlığıyla birlikte düşünmek gerekiyor.

Ölçüyü ne zaman almalı?

Sıralamada en çok atlanan nokta bu: ölçü, boyadan sonra ve halıdan önce alınmalı.

Boyadan sonra, çünkü korniş vidaları boya altında kalmalı ve boya sırasında korniş sökülüyorsa ölçü zaten geçersiz oluyor. Duvara yeni sıva yapılacaksa sıva kalınlığı da braket derinliğini değiştiriyor.

Halıdan önce demek biraz tuhaf geliyor ama mantığı var: halının kalınlığını bilmek yeterli, halının serilmiş olması gerekmiyor. Halı ölçüsünü ve kalınlığını halı ölçüsü nasıl seçilir rehberiyle netleştirip perde ölçüsünü ona göre almak, iki işi de bir kere yapmanızı sağlıyor.

Bir de mevsim etkisi var. Kışın kalorifer çalışırken alınan ölçüyle yazın alınan ölçü arasında zeminde ve kumaşta küçük farklar oluşabiliyor. Bu fark milimetrik ve pratikte önemsiz; ama perde tam zemine değecek şekilde ölçüldüyse kışın sürtüyor olabiliyor. Zeminden bırakılan 1 cm'lik payın bir sebebi de bu.

Yıkama çekme payı

Perde kumaşları ilk yıkamada bir miktar çekiyor. Ne kadar çektiği kumaşın cinsine ve yıkama sıcaklığına bağlı; pamuk ve keten karışımları sentetiklerden daha fazla çekiyor.

Pratikte iki yaklaşım var. Ya perdeci boyu birkaç santim uzun kesip alt kenarı ilk yıkamadan sonra bırakılacak şekilde dikiyor, ya da kumaş dikimden önce yıkanıyor. İkincisi daha güvenli ama her perdeci yapmıyor. Sipariş verirken bu soruyu sormak, altı ay sonra 3 cm yukarıda duran bir perdeye bakmaktan iyi. (Buradaki 2-3 cm'lik pay editoryal bir çıkarımdır; kumaşa göre değişir.)

Kumaş eni ölçüyü nasıl değiştiriyor?

Tül perde Türkiye'de genellikle 280-300 cm yüksekliğinde toplar hâlinde üretiliyor. Bu, tülde "boy" derdinizin çoğu zaman olmadığı anlamına geliyor: topun yüksekliği zaten perdenin boyu oluyor ve siz yalnızca genişlik kadar metre satın alıyorsunuz. Tavanı 280 cm'den yüksek olan bir salonda ise bu rahatlık ortadan kalkıyor ve özel üretim konuşulması gerekiyor.

Fon kumaşlarında durum daha karışık. Bazı fonlar 140 cm ende geliyor. Geniş bir pencerede bu, kumaşın yan yana eklenmesi ve dikiş izi anlamına geliyor. Perdecide "bu kumaşın eni kaç?" sorusunu sormadan metre fiyatı karşılaştırmak yanıltıcı; iki kumaşın metre fiyatı aynıyken biri iki katı iş çıkarabiliyor.

Ölçüyü kâğıda böyle geçirin

Perdeciye giderken elinizde şu satırlar olsun — telefonda tarif etmek yerine yazılı vermek, sorumluluğu da netleştiriyor:

• Korniş / rustik uzunluğu (topuzlar hariç): ___ cm
• Askı noktasından zemine boy, sol / orta / sağ: ___ / ___ / ___ cm
• Kullanılacak boy (en kısası eksi etek payı): ___ cm
• Pencere altında engel var mı (petek, kablo kanalı): evet / hayır
• Halı kalınlığı: ___ cm
• Sistem: korniş (tek / çift kanal) — rustik
• Pile oranı: 1x2 / 1x2,5 / 1x3

Son iki satır ölçü değil ama metrajı belirledikleri için aynı kâğıtta durmaları gerekiyor.

Ölçü aletinin kendisi de bir hata kaynağı

Perde ölçüsü uzun mesafelerde alınıyor ve alet seçimi sonucu değiştiriyor.

Şerit metre 3 metrelik bir cephede tek başına ölçülmüyor; metre sarkıyor, ortadan aşağı düşüyor ve okuduğunuz rakam gerçek mesafeden birkaç santim uzun çıkıyor. Bu tip ölçümde ya iki kişi çalışmak ya da metreyi duvara dayayarak ilerlemek gerekiyor.

Terzi mezurası perde ölçüsü için uygun değil: esniyor ve uzun mesafede belirgin sapma veriyor.

Lazeremetre boy ölçümünde en güvenilir olanı, özellikle yüksek tavanlarda merdivene çıkmadan ölçüm yapmayı sağlıyor. Tek dikkat edilecek nokta, lazerin cihazın arkasından mı önünden mi ölçtüğü — cihaz ayarı yanlışsa bütün ölçüler cihaz boyu kadar kayıyor.

Hangi aletle ölçerseniz ölçün, her ölçümü iki kez yapın ve ikisi tutmuyorsa üçüncüyü alın. Kesilmiş kumaşa göre bu birkaç dakika hiçbir şey.

Ölçüyü perdeci alsın mı?

Alsın. Özellikle çift kanallı korniş, tavana kadar montaj, kavisli pencere ya da 3 metreden uzun cephe söz konusuysa profesyonel ölçüm neredeyse her zaman kendini amorti ediyor — hatayı yapan siz değil o oluyor ve sorumluluk onda kalıyor.

Kendiniz ölçmek istiyorsanız da yapılabilir; yukarıdaki liste bunun için. Tek şart, ölçüyü kornişi taktıktan sonra almak. Takılmamış bir kornişin hayali uzunluğuna göre alınan ölçü, ölçü değil tahmindir.

Ölçü netleştikten sonra sıradaki karar pile oranı; oradan da kumaş tipine geçiyorsunuz. Bütün sıralamayı görmek isterseniz perde rehberi kararları baştan sona diziyor, salon perdesi seçimi ise salon özelinde renk ve uzunluk kararlarını topluyor.