Hesaplama Aracı
Halı ölçüsünü odanın metrekaresi değil, oturma grubunun genişliği belirler. Halının işi zemini kaplamak değil, dağınık duran mobilyaları tek bir oturma adasında toplamaktır; bu yüzden hesap koltuktan başlar. Ayakların nerede duracağı — yalnızca ön ayaklar halıda mı, bütün ayaklar halıda mı, yoksa halı mobilyaların tamamen önünde mi — aynı salon için birbirinden belirgin şekilde farklı ölçüler verir. Bu araç seçtiğiniz yerleşime göre gereken ölçüyü hesaplar, odanın izin verdiği üst sınırla karşılaştırır ve sonucu Türkiye'de gerçekten satılan halı ölçülerinden birine yuvarlar.
Önerilen halı ölçüsü
200 × 290 cm
Piyasada 200 × 290 cm olarak satılır. Yuvarlama daima yukarı yapılır: halıda büyük hata, küçük hatadan her zaman iyidir.
Hesaplanan ideal ölçü
200 × 300 cm
Oturma grubu ölçüsü girilmediği için hesap odadan yapıldı: her yandan 75 cm zemin görünecek şekilde 350 × 450 cm odadan çıkarıldı. Koltuk ölçünüzü girerseniz sonuç belirgin şekilde isabetli olur.
Ön ayakların halıda olduğu yerleşim için önerilen halı ölçüsü 200 × 290 cm.
Halı mağazasına giden çoğu kişinin elinde odanın metrekaresi yazılıdır ve o sayı yanlış soruyu cevaplar. Halının çizdiği sınır odanın sınırı değil, oturma grubunun sınırıdır: aynı 20 m² salonun birinde 245 cm'lik bir üçlü, diğerinde 300 cm'lik bir köşe koltuk varsa iki salona aynı halı gitmez. Bu yüzden araç önce oturma grubunuzun genişliğini sorar; bilmiyorsanız odadan hesaplar, ama o sonuç bir başlangıç noktasıdır, kesin cevap değil.
Ön ayak yerleşiminde yalnızca koltuğun ve berjerlerin ön ayakları halıya basar; halı oturma grubundan her iki yandan en az 15 cm taşar. Tam yerleşimde bütün ayaklar halının üzerindedir; taşma her yönde 15-30 cm'ye çıkar ve halının kenarı ile duvar arasında hâlâ 30-45 cm zemin görünmelidir. Halının tamamen mobilyaların önünde kaldığı üçüncü yaklaşımda taşma yoktur; halı yalnızca sehpa alanını kapsar. Aynı 220 cm'lik koltuk için bu üç seçim sırasıyla yaklaşık 250, 280 ve 220 cm genişlik ister — yani farklı halılar.
Halının genişliği, oturma grubunun toplam genişliğine her iki yandan taşma payı eklenerek bulunur. 220 cm'lik bir üçlü koltukta ön ayak yerleşimi için 220 + 15 + 15 = 250 cm gerekir. Grup genişliğini ölçerken en soldaki parçanın sol kenarından en sağdaki parçanın sağ kenarına kadar, aradaki boşluklar dahil ölçün: halı koltukla berjeri birbirine bağlayacaksa ikisinin arasındaki boşluk da halının üzerindedir.
Derinlik, halının önde nereye kadar uzanacağıyla belirlenir. Ön ayak yerleşiminde sehpa (yaklaşık 60 cm) + koltuk-sehpa boşluğu (yaklaşık 40 cm) + karşı taraf payı (yaklaşık 40 cm) toplamı, yani yaklaşık 140 cm yeterlidir. Tam yerleşimde buna koltuğun kendi derinliği (yaklaşık 90 cm) ve her yandan pay eklenir; derinlik 260 cm bandına çıkar ve halı hızla pahalılaşır. Bu bileşenler yaygın mobilya ölçülerine dayanan sektör pratiğidir, bağlayıcı standart değildir.
Köşe koltukta halı, koltuğun iç köşesini doldurur ve uzun kolun önünden taşar. Kısa kol kendi derinliği kadar alanı zaten kapladığı için halının genişliği uzun koldan koltuk derinliği (yaklaşık 90 cm) çıkarılarak, sonra taşma payı eklenerek bulunur. 300 cm uzun kol ve 200 cm kısa kolu olan bir köşe koltukta ön ayak yerleşimi için yaklaşık 240 × 140 cm çıkar; yaygın karşılığı 200 × 290'ın yatay çevrilmiş hâli ya da 240 × 340'tır.
Hesap koltuktan çıksa da oda son sözü söyler. Halının kenarı ile duvar arasında zemin görünmelidir; aksi hâlde halı duvardan duvara döşeme gibi durur ve odayı küçültür. Araç bu yüzden hesapladığı ölçüyü odanın izin verdiği üst sınırla karşılaştırır ve aşıyorsa sınıra çeker, bunu da açıkça söyler. Böyle bir uyarı aldıysanız çözüm daha küçük halı değil, bir kademe daha mütevazı bir yerleşimdir.
Halı serbest ölçüde satılmaz. Türkiye'de en sık rastlanan boyutlar 80 × 150, 120 × 180, 160 × 230, 200 × 290 / 200 × 300 ve 240 × 340'tır; bunlar piyasa gözlemidir, resmî bir standart değildir. Araç hesapladığı hedefi karşılayan en küçük ölçüyü seçer — yani daima yukarı yuvarlar — ve halıyı gerektiğinde yatay çevirerek değerlendirir. Tek istisna, 15 cm'lik bir tolerans: hesap 300 cm derinlik istiyorsa 290 cm'lik yaygın ölçü kabul edilir, çünkü on santim uğruna bir üst ölçü sınıfına atlamak pratikte kimseye fayda sağlamaz. Hedef 240 × 340'ı aşıyorsa araç uydurma bir ölçü vermez; özel ölçü ya da iki halı gerektiğini söyler.
Salon ölçüsünden çok oturma grubunun genişliğine bağlıdır. 220 cm'lik bir üçlü koltukta ön ayak yerleşimi için yaklaşık 250 × 140 cm gerekir ve bunun yaygın karşılığı 160 × 230'un yatay çevrilmiş hâli ya da 200 × 290'dır. 200 × 290 / 200 × 300 çoğu Türk salonunda dengeli bir taban kurar ve kararsız kalındığında makul bir başlangıçtır.
En azından ön ayakların halının üzerinde olması gerekir. Hiçbir ayağın halıya basmadığı yerleşimde halı yüzer gibi durur ve mobilyaları bağlamak yerine salonu dağınık gösterir. Bütün ayakların halıda olduğu yerleşim en bütünlüklü görüntüyü verir ama belirgin şekilde büyük ve pahalı bir halı ister.
Tam yerleşimde halının kenarı ile duvar arasında 30-45 cm zemin görünmesi ideal kabul edilir. Bu payı çıkaramıyorsanız oda o yerleşim için yeterince geniş değildir. Bu bir tasarım pratiğidir, bağlayıcı bir standart değildir.
Köşe koltukta halı, koltuğun iç köşesini doldurur. Genişlik uzun koldan koltuk derinliği (yaklaşık 90 cm) çıkarılıp taşma payı eklenerek bulunur. 300 cm uzun kol ve 200 cm kısa kol için ön ayak yerleşiminde yaklaşık 240 × 140 cm çıkar; yaygın karşılığı 200 × 290 (yatay çevrilerek) veya 240 × 340'tır.
Hesaplanabilir ama isabetli olmaz. Oda ölçüsü yalnızca halının aşamayacağı üst sınırı verir; halının gerçek ölçüsü oturma grubunun genişliğinden çıkar. Aynı metrekaredeki iki salona, mobilyaları farklıysa farklı halılar gider.
Kararsız kalındığında büyük. Halı hataları neredeyse her zaman küçük alma yönünde birikir ve küçük halı odayı dağınık gösterir. Yuvarlama daima yukarı yapılmalıdır; tek sınır, halının kenarı ile duvar arasında hâlâ zemin görünmesidir.
Devam et
Ölçü ve miktar hesaplarının tamamı tek sayfada.
Hesaplama araçları