Dar ve Uzun Salon Yerleşimi Nasıl Yapılır?

Türkiye'de yeni yapılan dairelerin salonları giderek uzuyor ve daralıyor. Balkon kapısı bir uçta, antre kapısı diğer uçta, arada 6-7 metrelik bir alan. Odaya girdiğinizde ilk hissettiğiniz şey ferahlık değil, bir koridorun içinde durduğunuz oluyor.

Bu salonlarda en sık yapılan şey, mobilyayı iki uzun duvara sırt sırta dizmek. Karşılıklı iki kanepe, ortada uzun bir sehpa, kalan her şey duvar diplerinde. Sonuç, oturma odası değil bir bekleme salonu: kimse kimseyle rahat konuşamıyor ve odanın ortasında sonsuz bir yürüme bandı kalıyor.

Önce salonunuz gerçekten dar mı?

Metreyi iki kez tutun: bir kez uzun kenara, bir kez dar kenara. Uzunluk dar kenarın yaklaşık 1,5 katını aşıyorsa bu rehber sizin salonunuzu anlatıyor. 3 × 4,5 metre henüz dikdörtgen bir salondur; 3 × 7 metre artık koridordur ve tamamen başka bir yerleşim mantığı ister. Bu 1,5 katlık oran bir standart değil, "dar uzun" tarifini ölçülebilir kılmak için kullandığımız pratik bir eşik.

İkinci sayı daha belirleyici: dar kenar. Klasik dizilimde bir kenardan diğerine koltuk derinliği (~90 cm), koltuk-sehpa boşluğu (35-45 cm), sehpa (40-60 cm), geçiş payı (~75 cm) ve TV ünitesi (35-45 cm) sıralanır. Toplam 275-315 cm ediyor. Dar kenarınız 3 metrenin altındaysa bu dizilim sıkışmadan kurulamaz — bu, salonu kötü kuracağınız anlamına gelmez, sadece klasik dizilimin sizin odanız için yanlış dizilim olduğu anlamına gelir.

Tek salon değil, iki oda

Dar uzun salonun çözümü, onu tek bir mekân olarak kurmaktan vazgeçmektir. 7 metrelik bir alanı tek bir oturma grubuyla doldurmaya çalıştığınızda ya devasa bir köşe koltuk alıp odayı tıkarsınız ya da mobilyayı yayıp aralarında iletişimsiz boşluklar bırakırsınız. İkisi de kötü.

Bunun yerine odayı ikiye bölün. Balkona ya da pencereye yakın olan, yani ışığı en iyi alan bölge asıl oturma alanı olsun: koltuk, sehpa, TV. Kapıya yakın kalan diğer uç ikinci bir işlev üstlensin. İkinci bölge için Türkiye'deki dairelerde en çok işe yarayan üç seçenek şunlar:

• Yemek alanı. Mutfak küçükse zaten ihtiyaç var; dar uzun salonun en doğal ikinci bölgesi budur.
• Çalışma köşesi. Dar bir masa (60 cm derinlik yeter), bir sandalye, arkada raf. Evden çalışan biri varsa bu köşe salonu kurtarır.
• Okuma ve dinlenme köşesi. Bir berjer, bir yer lambası, küçük bir sehpa. En az yer kaplayan ve en çok kullanılan seçenek.

İki bölge birbirinden bağımsız olmalı ama duvarla ayrılmamalı. Bölmeyi mobilyayla kuruyorsunuz: oturma grubunun arkasına gelen dar bir konsol, iki bölgeyi ayıran farklı iki halı, ya da bölgenin kendi aydınlatması. Işık, sınırı gözle görülmeyecek şekilde kuran en güçlü araç; asıl oturma bölgesinde bir yer lambası, ikinci bölgede masa üstü ya da sarkıt bir lamba iki ayrı "oda" hissi yaratıyor.

Koltuk hangi duvara gelmeli?

Refleks, uzun kanepeyi uzun duvara yaslamaktır. Dar uzun salonlarda bu genelde yanlış karardır, çünkü odanın zaten fazla olan uzunluğunu daha da vurgular ve karşısına ikinci bir uzun mobilya çağırır.

İşe yarayan yerleşim, ana kanepeyi odanın uzunluğuna dik koymaktır. Kanepe artık odayı boydan boya çizmez, tam tersine görsel bir sınır oluşturur; arkası ikinci bölgeye bakar ve bölmeyi kendisi kurar. Yanına bir tekli koltuk ya da berjer eklediğinizde sohbet eden bir grup çıkar, sıra hâlinde dizilmiş bir bekleme alanı değil.

İkinci iyi seçenek, köşe koltuğu dar kenarlardan birine oturtmak. Uzun tarafı dar duvara, kısa tarafı (şezlong) uzun duvara gelecek şekilde. Böylece köşe koltuk odanın bir ucunu kapatır ve geri kalanı ikinci bölgeye açık kalır. Köşe koltuğun bu salonlarda yön seçimi kritik: şezlongun geçiş yolunu kesmemesi gerekir. Köşe koltukla klasik takım arasındaki tercihi ayrı bir rehberde karşılaştırdık.

Kaçının: iki uzun duvara karşılıklı iki kanepe. Bu dizilim aradaki mesafeyi 3 metrenin üzerine çıkardığında insanlar birbirini duymak için sesini yükseltir, sehpaya kimse uzanamaz ve odanın ortası daimi bir koridor hâline gelir.

Geçiş yolunu kenara alın

Dar uzun salonun en değerli santimleri, insanların yürüdüğü şeritte. Antre kapısından balkona giden yol bir şekilde var olacak; sizin kararınız bu yolun nereden geçeceği.

Yolu odanın tam ortasından geçirirseniz oturma grubunu ikiye bölersiniz ve her akşam birileri televizyonun önünden geçer. Bunun yerine yolu bir uzun duvara yaslayın: mobilyayı karşı duvara doğru toplayıp, bir kenarda 90 cm'lik net bir şerit bırakın. Sıkışık durumlarda 75 cm'ye kadar inebilirsiniz ama iki kişinin yan yana geçmesi artık mümkün olmaz. Bu payların hangisinin ne zaman esnetilebileceğini geçiş mesafeleri rehberinde ayrıntılı yazdık.

Yolu kenara aldığınızda kazandığınız şey sadece rahat yürümek değil: oturma grubu artık bölünmemiş bir bütün olarak duruyor ve salon daha derli toplu görünüyor.

Halı, bölgeyi görünür yapan şey

Dar uzun salonda tek büyük halı işe yaramaz. Odanın tamamını kaplayan bir halı, bölmeye çalıştığınız iki bölgeyi tekrar tek parçaya çevirir.

Doğru yaklaşım her bölgeye kendi halısını vermek. Ana oturma bölgesinde koltuk grubunu kucaklayan, koltuktan her yandan en az 15 cm taşan bir halı; ikinci bölgede daha küçük, işleve göre seçilmiş ikinci bir halı. İki halının aynı olması gerekmiyor, hatta aynı olmaması daha iyi; ortak bir renk ya da ortak bir doku ikisini birbirine bağlar. Ölçü hesabının detayları için koltuk takımına göre halı ölçüsü rehberine ve halı ölçüsü hesaplama aracına bakabilirsiniz.

Bir detay: dar uzun salonlarda halının deseni de yön taşır. Uzunlamasına giden çizgili bir halı odayı daha da uzatır. Enlemesine giden çizgi ya da yönsüz bir doku tam tersini yapar.

Dar kenar 3 metrenin altındaysa

Bu durumda klasik "koltuk karşısında TV ünitesi" dizilimi kurulmaz ve zorlamanın anlamı yok. Üç müdahale sırayla yer açar.

Önce sehpayı çıkarın. Ortadaki büyük sehpanın yerine koltuğun iki yanına birer yan sehpa koymak 40-50 cm kazandırır ve gündelik kullanımda neredeyse hiçbir şey kaybettirmez. Sonra TV ünitesini kaldırın: televizyonu duvara asıp altına 25-30 cm derinliğinde dar bir konsol koymak 15-20 cm daha veriyor. Üçüncüsü koltuk derinliği; 85 cm derinliğinde bir kanepe, 100 cm'lik bir köşe koltuğa göre 15 cm geri kazandırıyor.

Bu üçü birlikte 70-80 cm eder ve 280 cm'lik bir dar kenarı yaşanabilir kılar. Küçük ölçekli mobilya seçiminin tamamı için küçük salon rehberimize bakın.

Duvarları nasıl kullanacaksınız

Dar uzun salonda duvarlar odanın algısını doğrudan değiştiriyor. İki kısa duvardan birini koyu ya da dokulu bir renkle vurgulamak, odayı görsel olarak kısaltır; göz o duvarda durur ve tünel hissi zayıflar. Aynı işi büyük boy bir tablo ya da tavandan yere bir perde de yapıyor.

Uzun duvarlarda tam tersi geçerli: onları olabildiğince sade ve açık tutun. Uzun duvara sıralanmış çok sayıda küçük çerçeve, koridor hissini besleyen en sinsi detaydır. Aynı duvarda büyük tek bir parça, on küçük parçadan daha iyi çalışıyor.

Aynayı da uzun duvara koymayın; karşısındaki uzun duvarı yansıtıp odayı iki katı uzun gösterir. Ayna kısa duvarda, pencereyi yansıtacak açıdayken işe yarıyor. Boya miktarını hesaplarken boya hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.

Televizyonu nereye koyacaksınız

Dar uzun salonda televizyon için iki seçenek var ve ikisinin de bedeli farklı.

Televizyonu kısa duvarlardan birine koyarsanız izleme mesafesi uzar; 3 metrelik bir dar kenar yerine 5-6 metrelik bir uzunluk boyunca izlersiniz. Bu, büyük ekran alma imkânı verir ama oturma grubunu o uca toplamanızı gerektirir.

Uzun duvara koyarsanız izleme mesafesi dar kenarla sınırlanır ve 3 metrenin altına düşebilir. Bu durumda ekran boyutunu mesafeye göre seçmek zorundasınız; aksi hâlde piksel görünen, gözü yoran bir kurulum olur. Hangi mesafeye kaç inç uyduğunu TV izleme mesafesi aracıyla hesaplayabilir, ünite genişliği için TV ünitesi ölçüsü rehberine bakabilirsiniz.

Mobilya alırken listeye eklenecekler

Dar uzun salon için mağazaya giderken elinizde şu kriterler olsun. Ayaklı mobilya tercih edin: zeminin görünür kalması odayı belirgin şekilde ferah gösteriyor ve robot süpürge kullanıyorsanız zaten ayak yüksekliği ayrı bir kriter. Koltuk sırtı alçak olsun; yüksek sırtlı bir kanepe odayı ikiye bölerken duvar gibi durur, alçak sırtlı olan sınırı kurar ama görüşü kapatmaz. Sehpa yerine iki yan sehpa ya da hafif, taşınabilir bir puf düşünün. Ve genişlikten önce derinliğe bakın: dar uzun salonda sizi sıkıştıran şey koltuğun boyu değil, kaç santim öne çıktığı.

Ölçü hesabının tamamı koltuk ölçüsü rehberinde, karar sırasının bütünü ise koltuk alma rehberimizde. Dar kenarınıza sığacak modelleri karşılaştırmak için kanepe ve köşe koltuk kategorilerimizden genişlik filtresiyle başlayın; salonun geri kalanını kurarken salon dekorasyon rehberimiz sıradaki adımları veriyor.